Loading...
Canan DervişoğluSayı 10

Pika

Gıda niteliği olmayan maddelerin yenmesine pika denir.
Patofizyolojisi:
Patofizyolojisi bilinmemekle birlikte bir çok vakanın temelinde herhangi bir hastalık olmamasına rağmen bazı gastrointestinal (sindirim) sistem hastalığı ya da karaciğer hastalığı  pikaya neden olabilir.
Etkilenen Sistemler:
Merkezi Sinir Sistemi: Kuduz ya da zehirlenmeler.
Gastrointestinal Sistem: Bazı hayvanlarda gingivitis (diş eti yangısı), lenfatik plazmatik enteritis veya enterokolitis pikaya neden olabilir. Büyük çoğunlukla her ne şekilde olursa olsun pika sonucu sekonder bir obstrüksiyon oluşursa sindirim sistemi mutlaka etkilenir.
Pika en çok genç hayvanlar ve siyam kedilerinde görülür. Genç hayvanların özellikle diş değiştirme dönemlerinde diş etindeki kaşıntıları gidermek için bir şeyleri kemirme ihtiyacı kazayla veya isteyerek pikaya neden olur.


Belirtiler:
Hikayesinde hayvanların gıda olmayan bir maddeyi kemirdiği ya da yediği sahibi tarafından söylenir.
Köpeklerde taş, dışkı, kedilerde ise ip, kumaş, plastik yeme daha sık görülür.
Nedenler:
· Yetersiz veya dengesiz beslenme
· Süreğen açlık
· Demir noksanlığı anemisi
· Sekonder maldigesyon (gıdanın sindirilememesi) – malabsorbsiyon (sindirilmiş gıdanın emilememesi) ki pankreas yetmezliği atrofisinde görülebilir
· Portokaval, portosistemik şant (karaciğere yönelik damarlaşma bozuklukları)
Ama genel olarak pikalı hayvanlarda bu tarz patolojik durumlara rastlanmaz. Aksine bu davranış şekli kompulsif (dürtü etkisiyle yapılan) veya alışkanlık haline getirilmiş bir davranış bozukluğudur.


Risk faktörleri:
·Köpeklerin çevresel uyaranların olmadığı çorak ya da gübrelenmiş bahçelere kapatılmaları pikaya zemin hazırlayabilir. Özellikle koprofaji (dışkı yeme) görülebilir.
·Yavru kedi veya köpeklere kemirme ihtiyacını gidermeye yönelik malzemelerin sunulmaması
·Düşük posalı diyetler
·Erken sütten kesilme
·Hayvanların uzun süreli evde yalnız kalmaları ve etraftaki uyaranların yetersizliği.


Tanı:
Pika genellikle ve sıklıkla bir davranış bozukluğu problemidir. Çok nadir ikincil bir hastalığın belirtisi olabilir. Laboratuvar analizlerinde (CBS, biyokimya, idrar analizi) herhangi bir bulguya rastlanılmadıysa problem genellikle davranışsaldır.
Ayrıca abdominal radyografi, ultrasonografi sonucu gastrointestinal sistemde yabancı cisim olup olmadığına bakılmalı. Endoskopik muayeneyle de üst gastrointestinal bölge yaban cisim yönünden incelenmelidir.


Tedavi:
Eğer patolojik bir bulgu yoksa yani pikanın temelinde bir hastalık yatmıyorsa, tedavi ana prensipte üç bölümden oluşur;
1.    Gıda niteliği olmayan maddelere ulaşımı sınırlandırmak ki köpekler kapalı alanlarda gözetim altında tutulabilir, ilgi duyduğu maddeler ortamdan uzaklaştırılabilir, dolaştırmaya çıkarıldığında tasma kullanılarak taş ve dışkı gibi maddelere ulaşmaları engellenebilir. Özellikle kediler yün, ip gibi cisimlerle oynamayı ve ağızlarına alıp çiğnemeyi çok severler ve bunun sonucu kazayla yutmalar olabilir. Bunun sonucunda linear yabancı cisim olarak adlandırılan,  mutlaka operasyon gerektiren ve teşhisi oldukça zor olan hayati bir tehlikeyle karşılaşılabilir.
2.    Hayvanın güvenli olarak yiyebileceği, yabancı cismin yerini alabilecek bir takım malzemeler kullanılabilir. Bunlar köpekler için pres kemikler, ısırıp parça koparamayacağı sertlikteki oyuncaklar ve ödül bisküvileri olabilir. Kediler içinse yüksek posalı gıdalar, bahçe çimi veya kedi nanesi kullanılabilir.
3.    Hayvanın gıda olmayan maddeleri yeme güdülerini değiştirmek. Ki nesnelere acı veya keskin bir tat uygulamak tüketimden vazgeçirebilir ya da psikoaktif ilaçlar kullanılarak hayvanın eğilimi değiştirilebilir
4.    Bazı durumlarda hayvanlar tarafından yenilen, yutulan yabancı cisimler ( taş, plastik, para, düğme, çorap, ip, vs… ) sindirim sisteminde yaralanmalara, perforasyonlara veya tıkanıklıklara neden olabilir. Özellikle köpeklere beslenme amaçlı verilen kemikler ve kedilerin kendilerini yalarken yuttukları, kusma veya dışkıyla atamadıkları kıl yumakları barsaklarda ameliyat gerektirebilecek tıkanıklıklar oluşturabilir. Bu nedenle köpeklere beslenme amaçlı kemik verilmemeli, kediler de kıl yumaklarına karşı uygun mamalarla beslenmeli ve sık sık fırçalanarak fazla kıl yutmaları engellenmelidir.
“Benim kedim-köpeğim yapmaz” demeyin.
Sadık dostlarınızla birlikte sağlıklı günler dilerim…

Vet.Hek. Canan Dervişoğlu

© Bu sitede bulunan tüm yazılar Kültür Bakanlığının 2564-7350 ISSN numarası ile koruma altındadır. Kopyalama yapılamaz, çoğaltılamaz ve kaynak gösterilse dahi yazının tamamı ya da bir kısmı yayınlanamaz.

Yazarın Diğer Yazıları


Pika
Otitis Eksterna
Kedilerin Enfeksiyöz Peritonitisi
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir